Uproszczona legalizacja samowoli budowlanych – uzyskanie zgody na użytkowe obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.

Według aktualnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane przed rozpoczęciem budowy konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. Ustawy Prawo budowalne). Proces budowlany kończy się zaś po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, które umożliwia użytkowanie obiektu budowlanego (art. 54 ust. 1 tej ustawy).

Częstokroć jednak zdarzają się przypadki, kiedy właściciele nieruchomości, czy też ich przodkowie wznieśli na nieruchomości obiekt budowlany nie dysponując wymaganym pozwoleniem na budowę i następnie nie zawiadomili o jej zakończeniu. Możemy również spotkać się z sytuacją, gdy nabywając nieruchomość nie mamy wiedzy na temat stanu prawnego posadowionych na niej obiektów budowlanych lub wiemy, że zostały one wzniesione bez stosownego pozwolenia. W takich warunkach właściciel, co do zasady, może ubiegać się o legalizację obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia. Dla przeprowadzenia takiej legalizacji konieczne są jednak złożenie odpowiedniego wniosku, przedstawienie w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia postanowienia właściwego organu dokumentów legalizacyjnych, a także – co ważne – uiszczenie opłaty legalizacyjnej wynoszącej od 2.500 zł do nawet 25.000 zł.

Wyjątek stanowią jednak budowle, które co prawda wybudowane zostały bez wymaganej zgody, lecz ich budowa zakończyła się 20 lat temu i tego zagadnienia, a właściwie możliwości ich legalizacji dotyczy niniejsze opracowanie.

Otóż ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie do ustawy Prawo budowlane nowej procedury polegającej na uproszczonej legalizacji tzw. „starych” samowoli budowlanych. Dotyczy ona wszystkich obiektów budowlanych od zakończenia budowy których upłynęło co najmniej 20 lat. To właśnie w odniesieniu do nich, na wniosek właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego prowadzić można uproszczone postępowanie legalizacyjne. Uproszczony charakter tej procedury wyeksponowany w jej nazwie polega przede wszystkim na tym, że w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego właściwy organ nadzoru budowlanego żądać może od właściciela obiektu tylko wymienionych wprost w ustawie dokumentów i co ważne ocenia je tylko w określonym przepisami prawa zakresie. I tak zgodnie z art. 49g ust. 2 u.p.b. do dokumentów legalizacyjnych należą:

1) oświadczenie, o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane,

2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego;

3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego:

  1. a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz
  2. b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

Natomiast stosownie do art. 49h ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego sprawdza:

1) kompletność dokumentów legalizacyjnych oraz

2) czy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

Co ważne, w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego, właściciel obiektu budowlanego nie ma obowiązku ponoszenia wspomnianej wcześniej opłaty legalizacyjnej!

Uproszczone postępowanie legalizacyjne – wówczas gdy dokumenty legalizacyjne są kompletne, a z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania, kończy się decyzję administracyjną o legalizacji obiektu budowlanego.

Podsumowując stwierdzić należy więc, że wszyscy właściciele obiektów budowlanych, które 20 lat temu i wcześniej wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia mogą doprowadzić do ich zalegalizowania. Koniecznym do tego jest złożenie wniosku do właściwego organu, złożenie oświadczenia o tym kiedy obiekt budowlany został wybudowany, następnie przedstawienie stosownych dokumentów legalizacyjnych. Jeżeli będą one kompletne i będą potwierdzały, że dalsze  użytkowanie obiektu zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem jest możliwe i nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję o legalizacji!

 

Zamieszczone w tym opracowaniu informację nie są poradami prawnymi i nie stanowią świadczenia pomocy prawnej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

Kancelaria Ząbkiewicz Przełomski & Partnerzy, Adwokacka Spółka Partnerska nie bierze odpowiedzialności za decyzje i działania podjęte pod wpływem informacji zawartych na tej stronie.